Bệnh chàm da (Eczema)

Đã được tư vấn chuyên môn bởi Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ CKII Lê Phương | Chuyên Khoa: Da liễu | Nơi công tác: Trung tâm da liễu đông y Việt Nam
Theo dõi Trung tâm da liễu Đông y Việt Nam goole news

Bệnh chàm da (eczema) là bệnh thường gặp ở người lớn và trẻ nhỏ. Bệnh không chỉ gây ra các giảm ngứa ngáy, châm chích khó chịu mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới thẩm mỹ và tâm lý người bị bệnh. Việc sớm nhận biết dấu hiệu chàm từ đó có phương pháp điều trị kịp thời rất quan trọng để giúp người bệnh sớm phục hồi sức khỏe.

Định nghĩa

Chàm da hay còn gọi là eczema - một dạng viêm da cơ địa gây viêm nhiễm cấp tính hoặc mãn tính do nhiều nguyên nhân tác động khác nhau. Bệnh thường gây ra cảm giác ngứa, sưng đỏ và nổi nhiều mụn nước lớn ngoài da.

Tổn thương của chàm eczema thưởng chỉ ở một vùng nhỏ, nhưng có thể lan rộng ra thành mảng lớn và tập trung nhiều ở các vị trí như:

  • Chàm môi, quanh miệng: Do tiếp xúc với các dị nguyên gây bệnh như son môi, mỹ phẩm trang điểm, thói quen liếm môi,...
  • Chàm da ở tay: Vì hàng ngày tay của chúng ta thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều vật chứa chất có khả năng gây dị ứng dẫn tới chàm eczema như nước rửa chén, xà phòng, dầu gội,...
  • Dấu hiệu bệnh chàm ở chân: Lòng bàn chân, ngón chân là vùng thường xuyên đổ nhiều mồ hôi kết hợp với việc ma sát tiếp xúc với đất, giày dép hàng ngày tạo điều kiện thuận lợi để bệnh bùng phát.

Nguyên nhân

Chàm hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó được chia thành 3 nhóm chính là:

  • Nguyên nhân nội giới: Các căn nguyên từ bên trong cơ thể phải kể tới như yếu tố di truyền từ gia đình, rối loạn chức năng nội tạng, rối loạn nội tiết,... là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây ra tình trạng chàm eczema
  • Nhóm nguyên nhân ngoại giới: Bệnh chàm bùng phát do ảnh hưởng từ các chất dị nguyên từ yếu tố vật lý, hóa học, sinh vật, thực vật có sự va chạm trực tiếp với da gây ra tình trạng dị ứng, kích ứng viêm da eczema.
  • Do hệ miễn dịch, sức đề kháng kém: Một trong những nguyên nhân chính gây ra chàm da ở người lớn và trẻ nhỏ là do hệ miễn dịch kém, thể trạng yếu bởi suy nhược cơ thể, thiếu dinh dưỡng, hoặc mắc các bệnh về gan, thận, hô hấp,... nên dễ bị mắc các chứng bệnh da liễu nếu gặp điều kiện thuận lợi trong đó phải kể tới bệnh.

Triệu chứng và biến chứng

Chàm là bệnh ngoài da nên các dấu hiệu thường rất dễ nhận biết. Ở từng giai đoạn bệnh sẽ bùng phát những biểu hiện khác nhau, cụ thể như:

  • Giai đoạn hồng ban: Thời kỳ đầu khi bệnh mới khởi phát ở mức độ nhẹ. Triệu chứng bệnh đơn thuần chỉ là những mảng hồng ban và hơi ngứa, tuy nhiên chúng sẽ ẩn đi sau một thời gian. Vì vậy nhiều người thường không chú ý hoặc chủ quan dẫn tới không điều trị kịp thời, bệnh tiến triển nặng hơn.
  • Giai đoạn mụn nước: Khi biệt đã bước vào giai đoạn nặng hơn sẽ xuất hiện nhiều mụn nước có kích thước khoảng 1 - 2mm và  tập trung lại thành từng đám, kèm theo cảm giác ngứa ngáy khó chịu. Mụn lớn dần rồi vỡ ra gây nhiễm trùng đau rất, thậm chí bội nhiễm nếu không xử lý đúng cách.
  • Giai đoạn đóng vảy, liken hóa: Các tổn thương ở da lúc này sẽ bắt đầu bong ra và lên da non. Thông thường chúng sẽ chảy nhiều dịch nhầy và huyết tương, khi đóng vẩy chúng sẽ khô gây rạn nứt, cộm lại, khiến bề mặt da sần sùi, sẩn dẹp ở giữa nếp hằn, vừa gây ngứa khó chịu lại mất thẩm mỹ.

Về vấn đề chàm có nguy hiểm không, bác sĩ Phương cũng cho biết, chàm da làm xuất hiện những nốt mụn nước, mảng da sần sậm màu, da nứt nẻ, kèm theo ngứa rát, không chỉ gây mất thẩm mỹ, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sinh hoạt, chất lượng sống hàng ngày.

Tuy nhiên các bạn cũng không nên quá lo lắng, bệnh chàm là bệnh ngoài da không khó điều trị. Người bệnh có thể loại bỏ chứng bệnh này hoàn toàn nếu lựa chọn đúng phương pháp kết hợp với việc chăm sóc, bảo vệ, thường xuyên luyện tập thể dục để tăng cường sức đề kháng.

Các loại chàm da

Xét theo căn nguyên, chàm da được chia thành nhiều loại, trong đó tiêu biểu nhất là:

  • Chàm tổ đỉa: Đây là dạng chàm mạn tính có triệu chứng là nổi nhiều mụn nước ngứa. Bệnh hình thành có liên quan tới cơ địa dị ứng với với một số tác nhân bên ngoài như hóa chất, nhiễm khuẩn, dị ứng thực phẩm, hóa mỹ phẩm,...
  • Chàm tiếp xúc: Chàm tiếp xúc còn được gọi viêm da tiếp xúc khi da va chạm với các chất gây dị ứng từ môi trường bên ngoài gây ra tình trạng mụn nước có mủ, da mẩn ngứa. Có hai dạng viêm da tiếp xúc là viêm da tiếp xúc dị ứng và viêm da tiếp xúc kích ứng.
  • Chàm đồng tiền:Dạng chàm này có tổn thương vết loét, mẩn đỏ hình tròn hoặc oval, kèm theo các triệu  chứng khác như ngứa, chảy nước, đóng vảy bong tróc, ở các vị trí như chân tay, mặt,...
  • Chàm tiết bã (chàm da mỡ): Là một dạng chàm do hoạt động của tuyến bã mạnh tiết ra nhiều nhờn dư thừa. Bệnh thường có xu hướng trải rộng ra khỏi mí tóc đến mặt hình thành “Vòng hoa tiết bã”, kèm theo sẩn vảy mịn. Bệnh có thể xuất hiện ở người lớn và trẻ nhỏ. Đối với trẻ sơ sinh, bệnh thường xuất hiện ở dạng vảy cứng, dân gian thường gọi với tên “cứt trâu”
  • Chàm khô: Chàm khô bùng phát do không đáp ứng được độ ẩm cần thiết cho da hoặc bị rối loạn bã nhờn, ảnh hưởng của vi khuẩn,... khiến da bị khô nứt nẻ, có vảy bong tróc, đôi khi xuất hiện mụn nhỏ li ti, mụn nước vỡ chảy dịch,... Chàm khô ở trẻ em xuất hiện rất sớm từ những tháng đầu sau khi sinh. Nếu không được điều trị dứt điểm và đúng cách, bệnh sẽ dai dẳng cho tới khi bé trưởng thành.
  • Chàm sữa ở trẻ sơ sinh: Chàm sữa là một dạng viêm da cơ địa thường gặp ở trẻ nhỏ. Chàm sữa ở trẻ sơ sinh có biểu hiện rất rõ ràng như nổi mẩn đỏ, da khô, mụn nước nhỏ, có dịch vàng chảy. Bệnh có thể xuất hiện ở một vùng bất kỳ, thậm chí bị khắp người nếu tình trạng nặng. 
  • Chàm bội nhiễm: Chàm bội nhiễm là hậu quả của tất cả các dạng chàm tiếp xúc, chàm khô, tiết bã,... nhưng không được điều trị kịp thời. Bệnh tiến triển nặng, người bệnh có phản ứng ngứa - gãi gây trầy xước, viêm nhiễm dẫn tới bội nhiễm.

Bệnh chàm là gì?
Bệnh chàm

5 cách điều trị bệnh chàm tại nhà an toàn giúp bạn khỏi bệnh

 Chữa tại nhà:

  • Tắm nước giấm táo: Thêm một tách giấm táo vào nước tắm ấm. Ngâm cơ thể trong nước giấm táo khoảng 15-20 phút. Giấm táo có tính chất kháng nấm và có thể giúp kiểm soát sự phát triển của chàm.
  • Dầu dừa: Áp dụng dầu dừa lên vùng da bị chàm. Dầu dừa không chỉ giúp dưỡng ẩm mà còn có tính chất chống viêm và kháng nấm.
  • Lá trà: Sắc một tách trà và để nguội. Dùng bông tăm hoặc bông gòn thấm trà lên vùng da bị chàm. Chất chống ô nhiễm trong trà có thể giúp kiểm soát sự phát triển của nấm.
  • Nha đam: Lấy gel từ lá nha đam và thoa lên vùng da bị chàm. Nha đam có tính chất làm dịu và chống viêm.
  • Muối trắng: Thêm một ít muối trắng vào nước tắm. Muối có khả năng làm sạch và giúp kiểm soát nấm.

 Tây y chữa bệnh chàm:

  • Chữa bệnh chàm tại chỗ: Sử dụng các kem, gel chứa chất chống nấm như clotrimazole, miconazole, hoặc ketoconazole. Bôi lên vùng da bị chàm theo hướng dẫn.
  • Điều trị toàn thân: Thuốc antifungal uống như fluconazole hoặc itraconazole được kê đơn nếu chàm lan rộ và ảnh hưởng nhiều vùng trên cơ thể.
  • Quang trị liệu: Ánh sáng UVB có thể được sử dụng như một phương pháp điều trị trong các trường hợp nặng.

Lưu ý: Việc chữa trị bệnh chàm tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ của bệnh, và tùy thuộc vào phản ứng của cơ thể với các phương pháp điều trị. Trước khi tự áp dụng bất kỳ phương pháp nào, nên trao đổi với bác sĩ để đảm bảo rằng bạn đang sử dụng cách điều trị phù hợp với tình trạng của mình.

Thuốc trị bệnh chàm tốt nhất, hiệu quả nhất

Dưới đây là một số loại thuốc có thể được sử dụng để trị bệnh chàm:

  • Eucrisa: Loại thuốc bôi chống viêm, giảm ngứa và đỏ da.
  • Dupilumab: Một loại thuốc được sử dụng để điều trị chàm ở những trường hợp nặng.
  • Corticosteroid: Các thuốc chứa corticosteroid giúp giảm viêm, ngứa và đỏ da chàm.
  • Cephalosporin: Loại thuốc kháng sinh được sử dụng khi có nhiễm trùng da đi kèm với chàm.
  • Chlorpheniramine: Một loại thuốc chống histamine giúp giảm ngứa do chàm.
  • Cetirizine: Antihistamine giúp giảm các triệu chứng dị ứng, bao gồm cả ngứa từ chàm.
  • Betamethasone: Một loại corticosteroid được sử dụng để giảm viêm và ngứa.
  • Diazepam: Có thể được sử dụng trong trường hợp chàm liên quan đến căng thẳng và mệt mỏi.

Lưu ý rằng thông tin này chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế tư vấn y tế chuyên nghiệp. Hãy thảo luận với bác sĩ để chọn loại thuốc phù hợp và được chỉ định dựa trên tình trạng sức khỏe của bạn.

Phòng tránh bệnh chàm

Theo bác sĩ Phương, bệnh chàm - eczema có xu hướng bùng phát theo đợt và khả năng tái phát cao nếu như người bệnh tiếp xúc phải các yếu tố nguy cơ. Chính vì vậy, bạn cần có biện pháp phòng tránh bệnh hiệu quả, để vừa giúp bệnh không khởi phát, vừa hạn chế tối đa khả năng bệnh tái phát trở lại. Hãy lưu ý những cách phòng tránh sau đây:

  • Trong sinh hoạt hàng ngày các bạn cũng cần chú ý vệ sinh sạch sẽ, luôn giữ ấm cơ thể nhất là khi chuyển mùa;
  • Giữ gìn môi trường sống sạch sẽ, tránh tiếp xúc với lông động vật, thú nuôi như chó, mèo, bởi đây cũng có thể là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh chàm.
  • Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với các hóa chất, nước tẩy rửa, xà phòng trong thời gian dài. Hãy sử dụng đồ bảo hộ như bao tay, giày, ủng chuyên dụng để bảo vệ da.
  • Cẩn trọng trong việc chọn mua các sản phẩm chăm sóc da. Sử dụng hợp lý, khoa học, không lạm dụng. Đặc biệt phải mua ở những địa chỉ uy tín.
  • Xây dựng cho mình một lối sống khoa học, lành mạnh, tránh căng thẳng, stress.
  • Không nên tắm trong thời gian, hạn chế tắm với nước nóng, chỉ tắm nước ấm vừa phải.

Hy vọng với chia sẻ trên đây, sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về bệnh chàm (eczema) từ đó có cách phòng ngừa và xử lý đúng cách, kịp thời. Bên cạnh đó, nếu bạn cần được tư vấn, hỗ trợ thêm về tình trạng chàm của bản thân, có thể liên hệ với bác sĩ Lê Phương theo thông tin sau. Bác sĩ sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc, phân tích tình hình bệnh và gợi ý hướng điều trị phù hợp.

Một số câu hỏi thường gặp

Nhiều người khi thấy bệnh nhân chàm có dấu hiệu biểu hiện bên ngoài mất thẩm mỹ nên thường có xu hướng xa lánh vì sợ lây nhiễm. Tuy nhiên, các bạn không nên quá lo lắng mà ảnh hưởng tới tâm lý bản thân và người bệnh. Theo bác sĩ Lê Phương - Giám đốc Chuyên môn Trung tâm Da liễu Đông y Việt Nam, chàm là bệnh không có khả năng làm lây nhiễm từ người này sang người khác. Nguyên nhân vì bệnh hình thành chủ yếu do yếu tố cơ địa, tác động môi trường chứ không phải vi khuẩn, virus.
Có thể. Người bị bệnh chàm (eczema) thường có da khô, nứt nẻ và việc gãy mạch bảo vệ của da có thể dễ dàng dẫn đến việc nhiễm trùng da. Bệnh chàm là một tình trạng da mạn tính, và nếu không được chăm sóc đúng cách, nó có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng. Việc giữ da ẩm, tránh những yếu tố gây kích thích, và tuân thủ đúng liệu pháp điều trị của bác sĩ có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng cho người bị bệnh chàm.
messenger
chat zalo