Ngứa da là bệnh gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Ngứa da là một vấn đề về da khiến cho những ai gặp phải cảm thấy vô cùng khó chịu. Đây có thể chỉ là một triệu chứng thông thường, nhưng đôi khi bị ngứa da lại là dấu hiệu của một số bệnh về da nguy hiểm. Bài viết này sẽ giải đáp cho bạn về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả tình trạng này.

Ngứa da là bệnh gì?

Ngứa da là hiện tượng mà bất cứ ai cũng có thể gặp phải. Bạn sẽ có cảm giác khó chịu và muốn đưa tay lên gãi. Theo các bác sĩ chuyên khoa, đây không phải là bệnh lý mà nó là một triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau.

Tùy theo cơ địa cũng như nguyên nhân gây ra tình trạng ngứa của mỗi người mà thời gian ngứa sẽ dài ngắn khác nhau.

Ngứa da
Ngứa da là một vấn đề về da khiến nhiều người khó chịu, mất tập trung

Bạn có thể bị ngứa ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể như: Da đầu, mặt, lưng, lòng bàn tay, chân, ngứa ở vùng kín. Đặc biệt, nếu không được khắc phục kịp thời và đúng cách sẽ dẫn đến tình trạng ngứa da lan rộng toàn thân, gây ra rất nhiều bất tiện cho người bệnh.

Đối tượng nào dễ bị ngứa da?

Các bác sĩ chuyên khoa cho rằng, vấn đề da này có thể gặp ở mọi đối tượng, tuy nhiên có một số đối tượng nguy cơ mắc hiện tượng này cao hơn so với người bình thường như:

  • Trẻ nhỏ: Do làn da còn nhạy cảm, sức đề kháng vẫn còn yếu và các cơ quan vẫn chưa hoàn thiện nên trẻ dễ bị tấn công bởi các vi khuẩn. Trẻ có thể gặp các vấn đề ngứa ở da như mề đay (mày đay), rôm sảy…
  • Phụ nữ mang thai: Nội tiết tố thay đổi đột ngột trong thời gian này khiến cho bà bầu dễ bị ngứa, chủ yếu là ở lòng bàn chân, bàn tay, vùng bụng và đùi. Tình trạng ngứa này thường xuất hiện ở 3 tháng đầu thai kỳ.
  • Phụ nữ sau sinh: Thể trạng yếu, nhạy cảm kết hợp với chế độ kiêng cữ từ sinh hoạt cho đến ăn uống nên sản phụ cũng thường gặp phải các vấn đề về da như mề đay, chàm tổ đỉa, viêm nang lông…
  • Những người mắc bệnh gan, thận, bệnh tiểu đường, bệnh tuyến giáp, hệ miễn dịch kém…
  • Những người mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục như giang mai, lậu, nhiễm HIV…
  • Người sinh sống, làm việc ở môi trường ô nhiễm, nhiều bụi bẩn, tiếp xúc với hóa chất… cũng là đối tượng dễ bị ngứa da.
  • Ngứa da thường khởi phát ở những người có cơ địa dễ bị dị ứng, nhạy cảm bởi cơ thể, làn da của họ dễ bị tác động bởi những tác nhân có hại bên ngoài môi trường.
Tre nhỏ là đối tượng dễ bị ngứa da
Tình trạng ngứa dễ xảy ra ở trẻ nhỏ vì da bé nhạy cảm hơn người lớn

Triệu chứng ngứa da điển hình

Từ vị trí xuất hiện thì có thể thấy rằng triệu chứng ngứa da có thể chỉ hạn chế ở một vùng da nhất định, hoặc cũng có thể xảy ra ở toàn bộ cơ thể. Bạn cũng cần nhớ rằng, không phải bất cứ trường hợp ngứa nào cũng có những tổn thương da đi kèm, bởi trên thực tế có rất nhiều người chỉ ngứa mà không có tổn thương da nào.

Tuy nhiên, khi ngứa đi kèm với các nốt mẩn ngứa, mụn nước và bạn thực hiện động tác gãi thì nguy cơ bị nhiễm trùng sẽ rất cao.

Thông thường ngứa da sẽ có các dấu hiệu nhận biết sau:

  • Ngứa da kèm hiện tượng nổi mẩn đỏ.
  • Da ngứa và sần sùi.
  • Da khô.
  • Giảm số lượng tế bào ceramide (xét nghiệm).
  • Da sạm đen.
  • Ngứa rát da.
  • Nổi mẩn khắp cơ thể.
  • Những nốt ngứa có thể ở bề mặt da hoặc ẩn dưới da.

Lưu ý: Có nhiều trường hợp người bệnh trên da xuất hiện những nốt đỏ dưới da nhưng không ngứa. Đây có thể là dấu hiệu của một số bệnh về da nguy hiểm. Nên khi gặp tình trạng này bạn nên chủ động tới cơ sở y tế để thăm khám càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân khiến da bị ngứa

Da bị ngứa không đơn giản là hiện tượng bình thường, nhất là trường hợp ngứa kéo dài và đi kèm với các triệu chứng bất thường khác. Bởi vậy, xác định được nguyên nhân bạn sẽ có cách phòng tránh cũng như khắc phục một cách hiệu quả.

Nguyên nhân ngứa da có thể xuất phát từ các yếu tố bên trong hoặc tác nhân bên ngoài. Sau đây là một số nguyên nhân gây ra tình trạng ngứa da:

Nguyên nhân do bệnh ngoài da

Không ít người đặt ra câu hỏi rằng “ngứa da là dấu hiệu của bệnh gì?” bởi ngứa ngáy là một trong những triệu chứng điển hình của các bệnh lý ngoài da. Bác sĩ chuyên khoa da liễu cho rằng, da bị ngứa có thể là dấu hiệu của các bệnh ngoài da như:

Viêm da dị ứng
Nguyên nhân gây ngứa có thể do người bệnh bị viêm da dị ứng
  • Viêm da dị ứng: Người bệnh sẽ có hiện tượng da khô ngứa, nứt nẻ, sưng tấy. Bệnh phát triển theo đợt và thường xuyên tái phát.
  • Mề đay (mày đay): Bệnh xuất hiện đột ngột gây ra tình trạng ngứa da, nổi những mảng sần trên cơ thể.
  • Dị ứng thời tiết: Cơ địa mẫn cảm với thời tiết như nhiệt độ nóng, lạnh đột ngột, khắc nghiệt… Khi bị dị ứng thời tiết người bệnh sẽ nổi mẩn ngứa ở một vùng da nhất định hoặc nổi toàn thân.
  • Dị ứng với thuốc, mỹ phẩm, hóa chất: Do sử dụng sản phẩm không đảm bảo chất lượng, cơ địa mẫn cảm với thuốc, hóa chất (xi măng, xà phòng, sơn…).
  • Dị ứng với thực phẩm: Khi ăn phải thức ăn lạ, ăn hải sản, thực phẩm có chất bảo quản độc hại.

Da bị ngứa do các bệnh lý bên trong cơ thể

Mắc bệnh lý về gan, thận: Gan, thận có vai trò đào thảo chất độc hại nên khi hai bộ phận này bị tổn thương sẽ khiến chức năng hoạt động bị ảnh hưởng gây tình trạng ngứa.

  • Nhiễm giun sán: Chất thải của giun sán khi có quá nhiều lượng giun trong người sẽ kích thích hệ miễn dịch rồi gây ngứa.
  • Bị bệnh tiểu đường: Lượng đường trong máu tăng cao khiến mạch máu dưới da bị tổn thương, làm cho da khô sần và xuất hiện tình trạng ngứa ngáy.
  • Bệnh về máu: Các vấn đề về máu như loạn sản tủy, đa hồng cầu, lượng histamin trong máu tăng…
  • Bệnh xã hội: Da bị ngứa ngáy có thể khởi phát do cơ thể bị nhiễm virus lây nhiễm như giang mai, lậu, HIV…
  • Bệnh suy giáp, cường giáp: Khi tuyến giáp gặp vấn đề da sẽ xuất hiện tình trạng ngứa, bên cạnh đó là rối loạn kinh nguyệt, suy giảm sinh lý…
Bệnh về tuyến giáp
Các bệnh về tuyến giáp như suy giáp, cường giáp cũng khiến da bị ngứa

Những nguyên nhân khác

Bên cạnh là dấu hiệu của các bệnh lý thì ngứa da còn do các yếu tố khác gây ra, trong đó phổ biến là:

  • Thay đổi nội tiết tố: Phụ nữ mang thai, trẻ tuổi dậy thì… thường dễ bị ngứa da, nổi mụn nước, mụn nhọt…
  • Căng thẳng: Nếu căng thẳng kéo dài sẽ khiến cơ thể sản sinh những độc tố ảnh hưởng tới da, gây ngứa, nổi mẩn đỏ.
  • Thời tiết: Thời tiết quá nóng khiến da bị cháy nắng và gây ngứa.
  • Da khô: Môi trường sống, làm việc thường xuyên dùng điều hòa, máy lạnh, tắm nhiều lần trong ngày, đặc biệt là ở những người cao tuổi sẽ làm khô da và gây ngứa.
  • Phản ứng với thuốc: Cơ thể có thể phản ứng với thuốc nếu không hợp và gây phát ban, ngứa.

Khi nào bạn cần đi gặp bác sĩ?

Theo các bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không được thờ ơ với tình trạng ngứa da, bởi đôi khi nó là biểu hiện của bệnh ngoài da mãn tính, dễ tái phát và khó khăn trong điều trị. Vì vậy, khi có những triệu chứng sau bạn nên chủ động đi thăm khám tại cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

  • Triệu chứng ngứa ngáy kéo dài trên 2 tuần, không đỡ dù đã sử dụng một số phương pháp khắc phục.
  • Ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt như mất ngủ.
  • Ngứa xuất hiện đột ngột và không thể xác định được nguyên nhân.
  • Triệu chứng ngứa lan rộng ra khắp cơ thể.
  • Ngứa kèm theo các triệu chứng khác như sút cân, mệt mỏi, sốt, đỏ da, thay đổi thói quen đi vệ sinh.
Nếu tình trạng ngứa trên 2 tuần bạn nên đi thăm khám
Nếu tình trạng ngứa trên 2 tuần bạn nên đi thăm khám

Chẩn đoán và điều trị ngứa da như thế nào hiệu quả?

Để có được cách điều trị phù hợp và chính xác đối với từng người bệnh, trước tiên bác sĩ sẽ tiến hành các phương pháp chẩn đoán. Qua đó bác sĩ sẽ xác định được nguyên nhân, mức độ bệnh như thế nào.

Chẩn đoán ngứa da như thế nào?

Các chẩn đoán phổ biến để xác định ngứa da bao gồm:

  • Thực hiện các xét nghiệm lâm sàng bằng cách quan sát bằng mắt thường.
  • Thực hiện xét nghiệm cận lâm sàng để biết rõ hơn về bệnh như kiểm tra hàm lượng IgE, bạch cầu ái toan, xác định huyết thanh dị nguyên, kiểm tra áp bì…
  • Để khẳng định hơn về nguyên nhân gây bệnh bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá vùng tổn thương bằng những tiêu chí như mức độ ngứa, vùng nhiễm bệnh, diện tích tổn thương, thời gian tái phát…

Cách điều trị hiệu quả hiện nay

Hiện nay, để giải quyết tình trạng này người bệnh có thể áp dụng và được chỉ định áp dụng nhiều phương pháp, trong đó phổ biến nhất là:

Khắc phục bằng Tây y

Với Tây y, tùy thuộc vào nguyên nhân mà bác sĩ sẽ kê những loại thuốc, nhóm thuốc tương ứng nhằm mang lại hiệu quả cao nhất.

  • Thuốc kháng histamin: Gồm các thuốc như , Fexofenadine, Loratadine, Cetirizine… giúp giảm kích ứng, xoa dịu cơn ngứa…
  • Thuốc bôi corticoid: Có thể là thuốc bôi hoặc các dẫn xuất của corticoid với nồng độ từ thấp tới trung bình.
  • Thuốc kháng sinh: Giúp loại bỏ vi khuẩn trú ngụ trong cơ thể, dưới da. Tuy nhiên, thuốc chỉ nên được dùng khi có chỉ định và sự cho phép của bác sĩ.
  • Dùng các loại kem dưỡng ẩm: Có khả năng làm dịu da, giảm đỏ rát, kích ứng.
Thuốc bôi trị ngứa
Thuốc bôi là biện pháp giảm ngứa nhanh và hiệu quả

Thuốc Tây y thường cho hiệu quả nhanh, cải thiện triệu chứng chỉ sau vài lần sử dụng. Tuy nhiên, điểm hạn chế của thuốc là dễ nhờn thuốc, gây ra các phản ứng dị ứng, tác dụng phụ với người bệnh.

Sử dụng mẹo dân gian chữa ngay tại nhà

Đây là một trong những cách được rất nhiều người sử dụng. Trên thực tế, mẹo dân gian là phương pháp truyền miệng và có những hiệu quả nhất định trong chữa trị. Theo đó, bạn có thể thực hiện những cách sau để khắc phục tình trạng bệnh của mình.

  • Lá chè xanh: Rửa sạch sau đó vò nát lá chè xanh, đun sôi với 500ml nước trong 20 phút. Khi dùng pha thêm 1 ít nước ấm để tắm và gội.
  • Lá hương nhu: Lấy 5-10 lá hương nhu, rửa sạch. Giã nhỏ/ xay nhuyễn cùng 1 thìa muối. Đắp lá hương nhu lên da, cố định bằng gạc giữ trong 15 phút rồi rửa lại bằng nước ấm.
  • Lá khế: Rửa sạch một nắm lá khế, để ráo sau đó thái nhỏ, sao khô cho nóng đến khi lá khế đổi vàng sậm. Bọc lá vào khăn mỏng sạch, chườm nhẹ nhàng lên da.

Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng nha đam, giấm táo hoặc chườm nóng để giúp giảm ngứa, cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả.

Theo đánh giá của các bác sĩ chuyên khoa những cách này mang đến sự an toàn, lành tính lại chi phí thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ phù hợp với những trường hợp nhẹ, ngứa đơn thuần. Còn trường hợp kéo dài, ngứa do bệnh lý thì cần phải được thăm khám và kê đơn thuốc cụ thể. Hơn nữa, nếu sử dụng sai cách, nguyên liệu không đảm bảo còn có thể bị bội nhiễm.

Thuốc Đông y chữa ngứa da hiệu quả

Thuốc Đông y luôn là một trong những sự lựa chọn mang tính an toàn đối với các vấn đề da liễu. Để điều trị thầy thuốc sẽ dựa vào nguyên nhân, tình trạng bệnh của người bệnh để đưa ra bài thuốc phù hợp.

Những vị thuốc Đông y có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên nên đảm bảo an toàn, lành tính và đặc biệt không gây tác dụng phụ cho người bệnh khi sử dụng. Một số vị thuốc được dùng trong các bài thuốc chữa ngứa da có thể kể đến như: Ké đầu ngựa, xuyên khung, kim ngân hoa, hồng hoa, bồ công anh, ngải cứu, sài đất…

Thuốc Đông y
Sử dụng thuốc Đông y mang đến hiệu quả điều trị toàn diện

Ưu điểm của Đông y chữa tình trạng da bị ngứa đó chính là đi sâu vào căn nguyên để điều trị bệnh tận gốc, đồng thời bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng giúp cơ thể người bệnh chống lại những tác nhân gây bệnh. Điều này giúp mang đến một phương pháp điều trị dự phòng, ngăn ngừa tái phát về sau.

Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số điểm hạn chế trong quá trình chữa trị đó là thuốc thường tác dụng chậm nên cần người bệnh kiên trì sử dụng; hiệu quả điều trị phụ thuộc nhiều vào cơ địa.

Khi bị ngứa da nên ăn gì? Kiêng gì?

Một chế độ ăn uống phù hợp sẽ phần nào giúp người bệnh cải thiện triệu chứng ngứa da và hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn. Theo đó, các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo người bệnh nên lưu ý chế độ ăn khoa học, phù hợp cho mình, tránh bệnh nghiêm trọng hơn.

Những thực phẩm nên bổ sung:

  • Bổ sung các loại trái cây và rau xanh, đây là nguồn cung cấp chất xơ, các loại vitamin và khoáng chất dồi dào, ngăn ngừa viêm nhiễm, ngứa da.
  • Thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, quả óc chó, dầu hạt lanh…
  • Bổ sung các thực phẩm có tính chống viêm, kháng viêm tốt như mật ong, tỏi…
  • Bên cạnh đó, người bệnh cần uống đủ nước mỗi ngày, tránh thiếu nước sẽ dẫn đến khô da.

Thực phẩm, đồ uống nên kiêng:

  • Người bị ngứa da nên kiêng các thực phẩm có khả năng gây phản ứng dị ứng như cua, sò, cua, hải sản…
  • Người bị ngứa da không nên ăn các đồ ăn chiên rán, đồ ăn chế biến sẵn, đóng hộp… 
  • Tránh hấp thụ vào cơ thể các đồ uống có thể khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn như rượu bia, caffeine, thuốc lá…
  • Không nên ăn thực phẩm quá mặn hoặc quá ngọt.
  • Thực phẩm có lượng đạm cao, sữa động vật hay các chế phẩm như phô mai, sữa chua…
Kiêng hải sản khi bị da bị ngứa
Nên kiêng hải sản và các thực phẩm có thể gây phản ứng dị ứng

Cách phòng tránh da bị ngứa hiệu quả

Với các nguyên nhân mà chúng tôi kể trên thì bạn hoàn toàn có thể phòng tránh tình trạng da bị ngứa. Theo đó, hãy làm theo những lưu ý được bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo sau đây:

  • Chú ý vệ sinh cơ thể sạch sẽ, tránh tình trạng mồ hôi nhiều khiến lỗ chân lông bị tích tụ.
  • Khi ra ngoài đường, nhất là thời tiết nắng nóng cần đeo khẩu trang, mặc quần áo bảo vệ da, quần áo bảo hộ khi làm việc ở môi trường độc hại.
  • Chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp, có tính chất tẩy rửa nhẹ để không khiến da bị kích ứng.
  • Nên lựa chọn trang phục được làm từ vải cotton để có thể thấm hút mồ hôi tốt, tránh kích ứng da. 
  • Dưỡng ẩm cho da khi thời tiết hanh khô bởi khi da khô rất dễ gây ra tình trạng ngứa.
  • Phải giữ ấm cho cơ thể khi thời tiết chuyển mùa, đặc biệt là vùng cổ, tay và chân.
  • Không mặc quần áo chung với người khác để hạn chế lây nhiễm các bệnh như ghẻ, nấm da, hắc lào…
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ để theo dõi sức khỏe, bởi các bệnh lý bên trong như tiểu đường, bệnh tuyến giáp, nhiễm giun sán… cũng là nguyên nhân của hiện tượng ngứa da.

Các bác sĩ chuyên khoa cho rằng, phần lớn các trường hợp ngứa da đều sẽ được khắc phục và kiểm soát nếu xác định được đúng nguyên nhân, phát hiện sớm. Vì vậy, khi ngứa da kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường khác như mệt mỏi, sốt, ảnh hưởng đến sinh hoạt… thì bạn cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và tiếp nhận hướng điều trị phù hợp từ bác sĩ. Chúc bạn sức khỏe!

Ngày đăng: 11/06/2020 - Cập nhật lúc: 6:27 PM , 12/06/2020

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.