Bệnh tổ đỉa: Nguyên nhân, biểu hiện và cách chữa dứt điểm

Tổ đỉa làm xuất hiện những mụn nước lớn ở tay, chân kèm theo hiện tượng ngứa không chỉ gây khó chịu mà còn làm mất thẩm mỹ nghiêm trọng. Tình trạng bệnh kéo dài không chỉ tác động xấu tới tâm lý mà còn ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt người bệnh và những người xung quanh. Vậy tổ đỉa là bệnh gì, nguyên nhân và biểu hiện ra sao? Bệnh có lây không, chữa dứt điểm bằng cách nào? Thông tin dưới đây sẽ giúp các bạn giải đáp thắc mắc.

Bệnh tổ đỉa là gì?

Bệnh tổ đỉa (Tên khoa học là Dysidrose) là một dạng đặc biệt của bệnh chàm Eczema. Bệnh có biểu hiện đặc trưng bởi các mụn nước kích thước lớn từ 1 – 2 mm, mọc rải rác thành từng cụm kèm theo cảm giác ngứa rát, khó chịu. Khác với cá dạng khác của chàm Eczema, mụn viêm của tổ đỉa thưởng rất cứng, có nước đục và nằm sâu bên trong da nên rất khó vỡ nếu không có lực mạnh tác động vào. 

Bệnh gây nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng tới thẩm mỹ và tâm lý
Tổ đỉa là bệnh ngoài da gây nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng tới thẩm mỹ và tâm lý

Chứng bệnh này rất “cứng đầu” bám dai dẳng và tái phát lại nhiều lần gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý và cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Đặc biệt, nếu kéo dài, các triệu chứng tiến triển nặng việc điều trị sẽ khó khăn hơn rất nhiều. 

Các vị trí dễ bị mắc bệnh? 

Theo các chuyên gia da liễu, bệnh tổ đỉa thường xuất hiện nhiều nhất ở 2 vị trí là:

Bệnh tổ đỉa ở chân

Chân cũng là vị trí dễ bị bệnh tổ đỉa tấn công do nhiễm nấm da, phản ứng dị ứng khi chạm phải chất gây dị ứng nào đó hoặc do mồ hôi tiết ra nhiều. Bệnh bùng phát ở chân thường được bắt đầu với triệu chứng ngứa dữ dội kèm theo tình trạng nóng rát ở các kẽ ngón chân, lòng bàn chân. Trong một số trường hợp nặng có xuất hiện mụn nước, mụn lây lan lên tận mu bàn chân gây khó khăn trong việc đi lại. 

Bệnh tổ đỉa ở tay

Tay xuất hiện nhiều mụn nước kèm theo hiện tượng ngứa, nóng rát
Tay xuất hiện nhiều mụn nước kèm theo hiện tượng ngứa, nóng rát

Da vùng tay là vị trí dễ bị mắc bệnh tổ đỉa vì hàng ngày tay của chúng ta dễ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài như nước rửa chén, xà phòng, dầu thơm,… khiến da kích ứng, bùng phát chứng như nổi mụn nước, kèm theo hiện tượng ngứa, rát khó chịu. 

Các nốt mụn nước tổ đỉa thường xuất hiện ở  lòng bàn tay, rìa hay kẽ các ngón tay, mặt trên và mặt dưới của bàn tay khiến người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. 

Tay và chân là vị trí dễ bị tổ đỉa, tuy nhiên theo bác sĩ chuyên khoa vị trí ở chân thường mất nhiều thời gian điều trị hơn. Vì việc di chuyển hàng ngày đã đặt áp lực nhiều lên chân và lòng bàn chân khiến bệnh dễ bị viêm, lan rộng, hiệu quả điều trị chậm. Bởi vậy, khi mắc bệnh các bạn nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, hạn chế đi lại tới khi bệnh bình phục. 

Triệu chứng bệnh thường gặp

Bệnh tổ đỉa thuộc dạng bệnh ngoài da, nên các triệu chứng thường biểu hiện ra ngoài rất rõ ràng. Các bạn có thể nhận biết chứng bệnh bằng các biểu hiện như: 

  • Cảm giác ngứa rát: Ở thời kỳ đầu, bệnh mới khởi phát các bạn sẽ thấy vùng da bị bệnh có cảm giác nóng rát, rồi ngứa dữ dội. Lúc này người bệnh càng giã thì lại cảm thấy ngứa, bứt rứt, khó chịu hơn. 
  • Xuất hiện các mụn nước: Sau giai đoạn ngứa, người bệnh sẽ thấy có triệu chứng da xuất hiện nhiều mụn nước li ti, các mụn chứa dịch lỏng bên trong nhưng cứng, khó vỡ. Sau một thời gian, mụn phát triển lớn và tự lây lan ra những vùng da xung quanh gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng. 
Các nốt mụn nước lớn, khi vỡ ra có thể gây nhiễm trùng, chảy mủ nếu không xử lý đúng cách
Các nốt mụn nước lớn, khi vỡ ra có thể gây nhiễm trùng, chảy mủ nếu không xử lý đúng cách
  • Da bị nhiễm trùng: Khi mụn nước lớn ở mức độ nào đó hoặc do phản ứng gãi – ngứa là mụn vỡ dẫn tới tình trạng nhiễm trùng da, làm xuất hiện đau, chảy mủ, lóe chỗ mụn nước bị vỡ,…

Thông thường, các triệu chứng bệnh tổ đỉa sẽ thuyên giảm sau khoảng thời gian từ 3 – 4 tuần và tái phát ngay sau đó với mức độ nghiêm trọng hơn. Do vậy ngay khi phát hiện có dấu hiệu bệnh, các bạn nên chủ động điều trị để hiệu quả tốt nhất. 

Nguyên nhân gây bệnh thường gặp

Các bác sĩ chuyên khoa, cho tới nay vẫn chưa xác định được rõ nguyên nhân gây tổ đỉa ở tay, chân là gì. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu, bệnh có liên quan bởi các yếu tố như: 

  • Nhiễm nấm da: Khi da bị “tấn công” bởi các loại nấm do thói quen sinh hoạt hàng ngày trong thời gian dài sẽ tạo điều kiện để bệnh tổ đỉa bùng phát và phát triển mạnh mẽ nếu không có phương pháp đối phó kịp thời. 
  • Phản ứng dị ứng: Khi có tiếp xúc va chạm với các tác nhân có khả năng gây dị ứng như hóa chất, mỹ phẩm, xà phòng,… khiến da bị dị ứng, kích ứng cũng là tác nhân dẫn tới các bệnh về da trong đó có tổ đỉa. 
  • Do cơ địa: Những người bị suy nhược cơ thể, hệ miễn dịch kém hoặc tiền sử mắc các chứng bệnh về gan, thận hoặc đường hô hấp cũng có nguy cơ cao mắc bệnh tổ đỉa hơn người khỏe mạnh. 
  • Thần kinh: Một số trường hợp người bị rối loạn dây thần kinh khiến hoạt động tuyến nhờn, mồ hôi mạnh mẽ hơn bình thường, khiến da luôn trong tình trạng dư nhờn, tạo điều kiện để bệnh bùng phát. 
  • Nguyên nhân khác: Một số tác nhân gây bệnh khác phải kể tới như tâm lý căng thẳng, stress, chế độ ăn không phù hợp, tác dụng phụ của thuốc,….

Bệnh tổ đỉa có lây không, có chữa được không? 

Bệnh tổ đỉa thường làm xuất hiện nhiều triệu chứng mụn nước lớn, vết trầy xước kém thẩm mỹ trên da nên nhiều người có tâm lý né tránh vì lo sợ lây nhiễm. 

Bệnh tổ đỉa không có khả năng lây nhiễm sang những người xung quanh
Bệnh tổ đỉa không có khả năng lây nhiễm sang những người xung quanh

Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Thị Nhuần – Giám đốc chuyên môn của Trung tâm Da liễu Đông y Việt Nam, Nguyên Phó Giám đốc bệnh viện YHCT TW, bệnh tổ đỉa không có khả năng lây nhiễm sang những người xung quanh. Nguyên nhân bởi tác nhân gây bệnh không phải do vi khuẩn hay virus mà do cơ địa dị ứng, tiếp xúc hóa chất, hệ miễn dịch kém. 

Song người bệnh cần lưu ý, dù không lây nhiễm sang người bên cạnh, nhưng tổ đỉa có tính di truyền. Do vậy trong trường hợp bố hoặc mẹ bị bệnh, trẻ nhỏ sau khi sinh ra nên được thăm khám sức khỏe cẩn thận để có phương án xử lý kịp thời nếu không may trẻ mắc phải. 

Còn về thắc mắc bệnh tổ đỉa có chữa khỏi được không, bác sĩ Nhuần cho biết, bệnh hoàn toàn có thể điều trị được. Tuy nhiên người bệnh cần lựa chọn đúng phương pháp kết hợp với việc chăm sóc phù hợp. Ngoài ra, việc điều trị nếu tiến hành sớm thì sẽ đạt hiệu quả tốt nhất, còn khi bệnh đã tiến triển nặng gây biến chứng bội nhiễm hay tổ đỉa mãn tính sẽ khó điều trị hơn rất nhiều.

Các phương pháp điều trị bệnh tổ đỉa hiện nay

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị bệnh tổ đỉa. Do vậy, ngay khi phát hiện chứng bệnh, các bạn nên lựa chọn cho mình cách chữa trị phù hợp kết hợp với việc chăm sóc, nghỉ ngơi khoa học để nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Cách trị Eczema tổ đỉa tại nhà 

Từ xa xưa, cha ông ta đã biết sử dụng nhiều cách tự nhiên để trị tổ đỉa rồi truyền miệng cho thế hệ sau. Nhiều năm trôi qua, cho tới nay những mẹo dân gian này vẫn được nhiều người áp dụng và đánh giá mang lại hiệu quả tốt. 

Các biện pháp bao gồm:

  • Chữa tổ đỉa bằng tỏi: Bạn dùng một 2 – 3 củ tỏi, bóc bỏ vỏ, rửa sạch rồi đập dập rồi cho vào bình thủy tinh ngâm với 300ml rượu. Để khoảng 1 tuần thì mang ra sử dụng. Sau khi vệ sinh da sạch sẽ, lấy tăm bông thấm dung dịch rượu tỏi rồi chấm lên vùng da bị bệnh. Áp dụng mỗi ngày để đạt hiệu quả tốt nhất. 
Sử dụng tỏi an toàn, không gây tác dụng phụ
Sử dụng tỏi an toàn, không gây tác dụng phụ
  • Cách chữa tổ đỉa bằng muối và lá trầu: Bạn dùng khoảng 5 lá trầu, rửa sạch, vò nát rồi cho vào nồi đun sôi với 20ml nước. Sau đó cho thêm 1 muỗng cà phê muối, rồi cho vùng da bị bệnh vào ngâm với hỗn hợp này khoảng 20 phút. Kiên trì áp dụng mỗi ngày tới khi bệnh thuyên giảm. 

Ưu điểm: Phương pháp này có ưu điểm là lành tính, không gây tác dụng phụ, ngoài ra chi phí thấp do nguyên liệu dễ kiếm tìm.

Nhược điểm: Mẹo trị tổ đỉa dân gian có hiệu quả hay không còn tùy thuộc vào cơ địa từng người, và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Ngoài ra, hiện nay các phương pháp này vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể nào chứng minh về hiệu quả mang lại. 

Điều trị tổ đỉa bằng thuốc Tây y

Trong trường hợp tình trạng tổ đỉa nặng, tái phát lại nhiều lần các bạn nên chủ động tới bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và điều trị theo liệu trình chuyên khoa. 

Phác đồ điều trị tổ đỉa theo Tây y thông thường là sử dụng các loại thuốc kháng sinh đường bôi và uống như: 

  • Kem Steroid: Có tác dụng giảm viêm, đồng thời chữa lành các tổn thương do bệnh.
  • Thuốc kháng Histamin: Có tác dụng chống ngứa và an thần. Thông thường, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh dùng vào ban đêm để giấc ngủ sâu hơn, không bị mất ngủ do triệu chứng bệnh gây ra. 
  • Sử dụng viên uống Steroid hoặc kem Steroid: Chỉ dùng cho đối tượng bị tổ đỉa ở mức độ nặng, có nhiều tổn thương. 
  • Nhóm thuốc ức chế hệ thống miễn dịch: Một số loại thuốc như Pimecrolimus, Tacrolimus, Ciclosporin,… thường dùng cho bệnh tổ đỉa ở chân mức độ nghiêm trọng ảnh hưởng tới việc đi lại. 
Các bạn chỉ nên dùng thuốc chữa tổ đỉa khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa
Các bạn chỉ nên dùng thuốc chữa tổ đỉa khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa

Ưu điểm: Thuốc tây trị bệnh thường là kháng sinh có khả năng giảm viêm, ức chế bệnh nên hiệu quả nhanh sau một thời gian. Ngoài ra, chi phí không quá đắt, sử dụng dễ dàng cũng là một lợi thế. 

Nhược điểm: Mặc dù có nhiều ưu điểm, song cho tới nay thuốc Tây vẫn là một tiềm ẩn gây ra nhiều tác dụng phụ hại da và gan, thận nếu sử dụng trong thời gian dài. Do vậy, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc nếu không có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. 

Điều trị tổ đỉa tận gốc bằng thuốc Đông y

Ngoài việc điều trị bệnh bằng thuốc Tây y, thì không ít người lại có xu hướng trị bệnh theo Đông y. Theo quan niệm của y học cổ truyền, tổ đỉa là chứng thấp khớp do thấp nhiệt, phong nhiệt hoặc cơ thể nhiễm tà độc sinh ra. 

Để đẩy lùi tình trạng này, phương pháp điều trị của Đông y là sử dụng phép giải khu phong, trừ thấp, thanh nhiệt cơ thể, đào thải độc tố ra ngoài từ đó loại bỏ bệnh tận gốc, hạn chế tình trạng tái phát lại nhiều lần. 

Đông y trị bệnh an toàn, loại bỏ bệnh tận gốc
Đông y trị bệnh an toàn, loại bỏ bệnh tận gốc

Các bài thuốc trị tổ đỉa bằng Đông y sử dụng nhiều loại thảo dược như tỳ giải, hoàng bá, cỏ nhọ nồi, liên kiều, xuyên khung, sinh địa,… các vị thuốc này không chỉ giúp cơ thể giải thấp nhiệt, phong nhiệt, trừ tà độc mà còn giúp tăng cường sức khỏe, nâng cao hệ miễn dịch mang lại hiệu quả tốt đa trong chữa trị bệnh tổ đỉa. 

  • Ưu điểm: Thuốc Đông y trị bệnh có nhiều ưu điểm nổi bật như an toàn, hiệu quả tận gốc giúp người bệnh thoát khỏi chứng bệnh hoàn toàn, hạn chế tình trạng tái phát. 
  • Nhược điểm: Thuốc Đông y có tác động chậm, người bệnh không thể đạt hiệu quả như mong muốn trong “một sớm một chiều” mà cần phải kiên trì sử dụng lâu dài. Ngoài ra, vị thuốc đắng khó uống nên nhiều người thường bỏ dở giữa chừng. Tuy nhiên so với phương pháp chữa trị khác vì đây vẫn là phương pháp tối ưu nhất vì có khả năng trị khỏi bệnh tận gốc. 

Bệnh tổ đỉa kiêng ăn gì và nên ăn gì để tốt cho sức khỏe? 

Chế độ ăn uống rất quan trọng vì nó có ảnh hưởng trực tiếp tới tình trạng sức khỏe người bệnh. Nếu vô tình ăn phải thực phẩm có nguy cơ gây bệnh không chỉ ảnh hưởng tới quá trình điều trị mà còn khiến tình trạng nghiêm trọng hơn. 

Theo các chuyên gia y tế, để giảm triệu chứng nóng rát, ngứa ngáy, nổi mụn nước trên da và rút ngắn thời gian điều trị tổ đỉa, các bạn nên tránh các loại thực phẩm như thực phẩm có mùi tanh, nhộng tằm, da gà, thịt chó, gia vị cay nóng, hải sản, rượu, bia,… 

Người bệnh nên hạn chế ăn hải sản vì đây là thực phẩm dễ bị dị ứng
Người bệnh nên hạn chế ăn hải sản vì đây là thực phẩm dễ bị dị ứng

Thay vào đó, người bệnh hãy tăng cường ăn những thực phẩm có tính mát như trái cây, rau xanh để giúp thúc đẩy quá trình đào thải độc, thanh nhiệt cơ thể, hỗ trợ trị bệnh hiệu quả. 

Ngoài ra, để ngăn ngừa bệnh tái phát và hỗ trợ trị tổ đỉa, các bạn cũng cần lưu ý một số vấn đề khác như: 

  • Cần vệ sinh sạch sẽ mỗi ngày, giúp da luôn thông thoáng, sạch sẽ
  • Tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như động vật, phấn hoa,…
  • Nên sử dụng găng tay bảo vệ khi tiếp xúc với hoá chất dị ứng.  
  • Xây dựng chế độ ăn khoa học kết hợp với luyện tập thể dục để tăng cường hệ miễn dịch. 
  • Uống đủ 2 lít nước/ngày để hỗ trợ quá trình loại bỏ độc, thanh nhiệt cơ thể. 
  • Lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, kiên trì chữa trị theo chỉ định của bác sĩ.

Như vậy có thể thấy tổ đỉa là bệnh ngoài da không lây nhiễm và có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu người bệnh lựa chọn đúng phương pháp kết hợp với việc chăm sóc, bảo vệ da cẩn thận. Hy vọng với chia sẻ trên đây sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về bệnh tổ đỉa và các cách điều trị hiện nay.!

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.